Wariant kalkulacyjny
Wariant ten polega na przeciwstawieniu przychodom ze sprzedaży produktów  kosztów wytworzenia sprzedanych produktów, a nie pełnych kosztów , jakie zostały poniesione w okresie obrachunkowym.
Zalety wariantu kalkulacyjnego:

  1. możliwość ustalenia wyniku brutto na sprzedaży,
  2. możliwość ustalenia wpływu poszczególnych komórek funkcjonalnych (produkcja, zbyt, zarząd) na wynik finansowy,
  3. czytelność informacyjna (związana również z faktem wymogu podawania uzupełniających danych w informacji dodatkowej),
  4. powszechność stosowania w układzie międzynarodowym.

Wady wariantu kalkulacyjnego:

    • brak bezpośredniej informacji o całkowitych kosztach  poniesionych w okresie obrachunkowym na wytworzenie świadczeń,
    • zestawienie obok siebie wielkości kosztów okresu (koszty sprzedaży i koszty ogólnego zarządu) i kosztów wytworzenia sprzedanych produktów,
    • problemy związane z powiązaniami między rachunkiem zysków i strat a ujęciem bilansowym.
    •  
    •  
    • Podział kosztów działalności operacyjnej na koszty bezpośrednie i pośrednie
    • Podział ten jest niezbędny do ustalenia kosztów sprzedanych produktów  w wariancie kalkulacyjnym rachunku zysków i strat. Biorąc pod uwagę związki poszczególnych pozycji kosztów globalnych z technologią i organizacją procesu produkcyjnego wyróżnia się następujące kategorie kosztów:
    • Koszty bezpośrednie:
    • - materiały bezpośrednie, stanowiące wartość zużytych materiałów wchodzących w substancję produktu i bezpośrednio związanych z procesem technologicznym, opakowania podstawowe stanowiące integralną część produktu, półfabrykaty pochodzące z własnej produkcji,
    • - paliwo i energia technologiczna,
    • - wynagrodzenia bezpośrednie za czas pracy bezpośrednio związany z procesem technologicznym lub wynagrodzenie za ilość (i jakość) wykonanych operacji technologicznych oraz narzuty przypadające na wynagrodzenia bezpośrednie,
    • - inne (specjalne) koszty bezpośrednie, które można odnieść ściśle do obiektów kalkulacji, obejmujące np. koszty przygotowania nowej produkcji, koszty zużycia narzędzi i specjalnych przyrządów, koszty obróbki obcej, koszty delegacji pracowników zajmujących się montażem i rozruchem maszyn i urządzeń u odbiorców, wynagrodzenia za projekty wynalazcze i ekspertyzy techniczne, dotyczące określonego produktu,